# tworzymy kopię zapasową plików

tar cvfz /tmp/backup_wordpress_pliki.tar.gz /var/www/html/wordpress

# tworzymy kopię zapasową bazy danych WordPressa

mysqldump nazwa_bazy_wordpressa > /tmp/backup_wordpress_baza.sql

# na czas aktualizacji WordPressa (który jest pomijalnie krótki)
# wszyscy użytkownicy mają pełne uprawnienia do folderu WordPressa

chmod -R 777 /var/www/html/wordpress

# po aktualizacji WordPressa ustawiamy domyślne
# uprawnienia dla katalogu WordPressa
# (uprawnienia poszczególnych plików zostały zresetowane
# w trakcie aktualizacji platformy)

chmod 755 /var/www/html/wordpress

# jeśli wszystko działa poprawnie można usunąć
# wcześniej utworzone kopie zapasowe

rm /tmp/backup_wordpress_*

Oczywiście można problem rozwiązać inaczej (np. przez odpowiednie ustawienie zmiennych w pliku wp-config.php, lub przez zmianę właściciela plików i katalogów bloga na użytkownika pod którym uruchamiane są procesy Apache), jednak powyższa metoda wydaje się najszybsza i najprostsza.

Regularna kontrola poziomu oleju oraz jego wymiana wraz z filtrem jest jedną z najważniejszych czynności serwisowych, której zaniedbanie będzie miało ogromny wpływ na żywotność i awaryjność silnika. Dzieje się tak dlatego, ponieważ olej jest odpowiedzialny nie tylko za smarowanie, ale pełni także funkcję ochronną, chłodzącą i uszczelniającą silnik. Niby poprzedni właściciel wykonywał tą czynność serwisową ok 4 tys km przed sprzedażą, ale 100% ufności do nieznajomego sprzedawcy nie mam więc postanowiłem zająć się tym przed sezonem.

Warto zapamiętać kilka zasad:

• filtr z olejem w GS500 zmieniamy co 6000 km lub 12 miesięcy
• nie warto oszczędzać kupując olej gorszej jakości
• nie warto oszczędzać zmieniając olej i filtr rzadziej (koszt naprawy zatartego lub przegrzanego silnika będzie wyższy o oszczędności)
• potrzebujemy ok 3l oleju 10W40 klasy API SE/SF/SG lub lepszej, przystosowanego do silników motocyklowych z mokrym sprzęgłem
• w żadnym przypadku nie zalewamy 10W40 przeznaczonym do aut – w Suzuki GS500 jest on odpowiedzialny także za skrzynię, sprzęgło – no i w wysokoobrotowym silniku motocyklowym chłodzonym powietrzem osiąga on dużo wyższe temperatury niż w większości silników samochodowych
• prócz filtra i oleju trzeba koniecznie kupić sobie podkładkę miedzianą 14x22x1.5 (wymiar z katalogu larssona) do śruby spustowej (są jednorazowe, bez nowej podkładki kosztującej szanse na wyciek rosną)

Na poniższym filmie ładnie przedstawiono proces wymiany oleju z filtrem, mam do niego małą uwagę, ale o tym napiszę za chwilę.

Gdy olej przestanie ściekać z otworu spustowego warto trochę pobujać motocyklem (przód tył i na boki – wtedy starego oleju może zejść trochę więcej).

Sprawa z powyższego filmu, która budzi moje wątpliwości to zalewanie nowym olejem i dolewanie go do górnej granicy miarki gdy silnik/olej jest jeszcze zimny. Nie od dziś wiadomo, że rozgrzany olej zwiększa swoją objętość i poziom mierzy się na gorącym silniku (ale po wyłączeniu dajemy 15-20 minut na spłynięcie całego oleju do miski). Z tego powodu zalewanie silnika zimnym olejem równo pod górny marker chyba nie jest najlepszym pomysłem – nie tylko brak oleju może być dla silnika szkodliwy – nadmiar też mu nie będzie służył.

Jak zalewać silnik GS500 nowym olejem?

• po przykręceniu nowego filtra (i zakręceniu śruby spustowej z nową podkładką) zalewamy silnik pod górny marker bagnetu F
• odpalamy silnik na krótką chwilkę 15-45s – czerwona kontrolka ciśnienia oleju powinna zgasnąć (w tym czasie komora filtra powinna się napełnić olejem)
• czekamy ok 20-30 minut aż cały olej spłynie do miski i robimy kolejny pomiar poziomu (motocykl przy pomiarze stoi płasko na kołach)
• jeśli poziom oleju jest zbyt niski, to dopełniamy go do połowy miarki między znacznikami F i L
• odpalamy silnik na kilka minut, potem sprawdzamy czy nie ma wycieków tak jak zalecali na powyższym filmie
• robimy spokojną przejażdżkę długości kilku km aby silnik się lepiej rozgrzał, potem odczekujemy kolejne 15 minut, robimy pomiar poziomu i jeśli trzeba to dolewamy olej tak aby, sięgał górnej granicy miarki

Jak widać cały proces wymiany oleju oraz filtra w silniku GS500 nie jest czynnością trudną, śmiałbym powiedzieć że ciężko coś popsuć, ale położę nacisk na kilka spraw (które chyba powtarzały się w poprzednich wpisach):

• korpus silnika wykonany jest z aluminium, dlatego śruby dokręcamy dobrym kluczem dynamometrycznym z momentem 20-25 Nm (wartość z serwisówki Haynesa)
• zarówno do śruby spustowej, jak i nakrętek filtra stosujemy wysokiej jakości nasadki na grzechotkę
• szpilki pokrywki filtra dość łatwo urwać, dlatego dokręcamy je z momentem 8-12 Nm (wartość z serwisówki Suzuki)
• aby nakrętki pokrywki filtra się nie zapiekły na szpilkach, warto przed ich przykręceniem lekko posmarować gwint towotem odpornym na wysokie temperatury
• jeśli olej i filtr wymieniamy na ciepłym silniku to bardzo łatwo poparzyć się gorącym olejem lub elementami układu wydechowego

Co zrobić z urwaną szpilką w Suzuki GS500?

Po pierwsze nie należy się załamywać, a gdy już się urwała to warto przeczytać powyższy opis i zastanowić się czy inne podstawowe zasady nie są łamane – urwana szpilka to nie wielki problem w porównaniu do ślizgu na oleju cieknącym z własnego silnika, który przy okazji może ulec zatarciu lub przegrzaniu. Warto uzbroić się w cierpliwość, obejrzeć poniższy film i zastanowić się czy może się przydać w tej beznadziejnej sytuacji.

Coś jest niejasne? Zapomniałem o czymś? Znalazłeś jakiś błąd? Jeśli tak to poświęć 3 minuty i napisz o tym w komentarzu!

Aby wykonać regulację/sprawdzenie luzów zaworowych w GS500 trzeba częściowo rozebrać motocykl – zdjąć bak, odłączyć kilka wężyków i linkę od ssania. Proces ten został bardzo ładnie opisany na dość długim filmie:

Ustawianie wałków przy wykorzystaniu nakrętki 19-tki znajdującej się pod prawym dekielkiem przytrzymywanym trzema śrubami (7-ki) jest dużo bardziej precyzyjne niż kręcenie kołem z zapiętym wysokim biegiem (metoda z pierwszego filmu). Kręcąc kołem nie udało mi się ustawić pozycji do pomiaru lewego zaworu wydechowego, po zdjęciu prawego dekielka zrobiłem to bez problemu.

Ustawienie lewego wałka wydechowego GS500 do pomiaru luzu

Marker na wałku wydechowym przy pomiarze luzu lewej płytki

Warto pamiętać, że:

• Luzy sprawdza się co 6000km
• Jak coś wpadnie do silnika to bardzo cieżko będzie to wydobyć bez rozkręcania całego silnika! Warto upchnąć papierowy ręcznik lub czysty materiał w otwór pod łańcuszkiem rozrządu (tak jak na drugim filmie)
• Nakrętkę 19-kę pod prawym dekielkiem przekręcamy dobrą grzechotką tylko i wyłącznie zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara. W kilku pozycjach będzie ona sama przeskakiwać i bez dobrej grzechotki łańcuszek rozrządu może się zbyt mocno napiąć (efekt taki sam jak przy kręceniu nakrętką w przeciwnym kierunku)
• Luzy zaworowe sprawdza się na zimnym silniku (najlepiej gdy silnik nie będzie uruchamiany przez kilkanaście godzin)
• Prawidłowa wartość luzu zaworowego w GS500 powinna wynosić od 0.03 do 0.08mm – do pomiaru potrzebny dobry szczelinomierz listkowy ze skokiem 0.01 mm
• Jeśli trzeba wymienić płytkę zaworową, to trzeba koniecznie wymienianą płytkę zmierzyć mikrometrem przed kupnem kolejnej. U mnie jedna z wymienionych płytek zaworowych mimo, iż była oznaczona jako 2.70 miała faktyczną grubość 2.79. Gdybym zmienił na płytkę zalecaną w serwisówce (2.65) to miałbym zbyt duży luz i musiałbym kupić kolejną płytkę (ok 50 zł w ASO lub używka 20zł w sklepie internetowym netbiker.pl)
• Oznaczenie płytki powinno być skierowane w stronę szklanki zaworowej
• Przed osadzeniem nowej płytki warto upewnić się że jest rozmagnesowana
• Świece dokręcamy palcami do oporu, a potem minimalnie dociągamy kluczem do świec
• Jeśli uszczelka pokrywy zaworów jest stara lub pokaleczona to trzeba ją wymienić
• Śruby pokrywy dokręcamy na krzyż i stopniowo, najpierw mniejszym momentem stopniowo go zwiększając (np w kolejności A, D, C, B, E, F). Głowica i panewki wykonane są z aluminum i gdy zabieramy się za dokręcanie śrub to najlepiej robić to dobrym kluczem dynamometrycznym (śruby w pokrywie zaworowej trzeba dokręcać z momentem 13-15 Nm / dane z serwisówki Haynes’a), zwykłym kluczem łatwo przekręcić aluminiowy gwint
  
  
  

  Pokrywa zaworów Suzuki GS500

  
  

Jak już mamy zdjęty bak i pokrywę zaworów, to można sprawdzić dodatkowe rzeczy:

• Czy rozrząd nie jest przestawiony
• Rozciągnięcie łańcuszka rozrządu – odległość między 21 nitami łańcuszka nie powinna być większa niż 158 mm
• W trakcie pomiaru luzów można sprawdzić czy szklanki popychaczy zaworowych nie są przypadkiem zapieczone (to w nich osadzone są płytki zaworowe) – jeśli luz na danym zaworze jest w normie, to szklanki powinny się obkręcać bez dużego oporu (jeśli luz zaworowy jest zbyt mały to szklankę sprawdzamy go dopiero po wymianie płytki na odpowiednią)
• Naciąg łańcuszka rozrządu
• Stan półpanewek wałka rozrządu
• Stan krzywek wałka rozrządu

Sprawdzenie ustawienia rozrządu Suzuki GS500

Wałki rozrządu GS500

Za pomocą grzechotki z nasadką nr 19 ustawiamy (kręcąc zgodnie z ruchem wskazówek zegara!) rozrząd do pomiaru luzów przy popychaczach B, C i D czyli:

• Pierwsza kreska znajdująca się za napisem R.T. pokrywa się z linią i bolcem
  
  
  

  Impulsator w pozycji do pomiaru luzów zaworowych

  
  
• Wcięcia w wałkach rozrządu skierowane są do do siebie (na zdjeciu zaznaczyłem tylko jeden, ponieważ rama przysłaniała drugi) i strzałka oznaczona nr 1 na zębatce wałka wydechowego jest skierowana równolegle do krawędzi głowicy
  
  
  

  Wałek wydechowy rozrządu

  
  

Po takim ustawieniu rozrządu, na zębatce wałka wydechowego szukamy strzałki oznaczonej numerem 2 (w liczeniu będzie to 1) i liczymy ilość nitów do strzałki oznaczonej nr 3 na wałku ssącym:

Ustawienie wałków rozrządu GS500

Jeśli w takim ustawieniu rozrządu między nitami wskazywanymi przez strzałki 2 i 3 jest ilość pinów taka jak na powyższym zdjęciu to rorząd jest poprawnie ustawiony.

Masz jakieś pytania, uwagi? Może znalazłeś błąd? Jeśli tak, to dodaj komentarz – postaram się szybko odpowiedzieć.

Wymianę uszczelniaczy można podejrzeć na poniższym filmie:

Aby wszystko przebiegło sprawnie wystarczy zaopatrzyć się w (całą resztę znajdziemy w średnio zaopatrzonej skrzynce narzędziowej):

• plastikową rurę o średnicy 50 mm długości ok 60 cm
• tulejkę trochę szerszą od wewnętrznego pierścienia uszczelniacza i węższą od zewnętrznej średnicy gniazda goleni amortyzatora
• pręt nagwintowany średnicy 16 mm (długości ok 0.5m) i 4 nakrętki M16

Rury PCV specjalnie przygotowywać nie trzeba, wystarczy zadbać o to, aby końcówka była ścięta idealnie pod kątem prostym i nie posiadała ostrych/nierównych krawędzi (aby niczego nie pokaleczyć). Ja kupiłem w markecie budowlanym najzwyklejszą rurkę kanalizacyjną o przekroju 50mm, była trochę za szeroka dlatego musiałem zaopatrzyć się w dobrze dopasowaną tulejkę dobijającą.

Trochę się nad jej organizacją głowiłem, sezon się zbliża więc nie chciało mi się czekać na wytoczenie teflonowej tulejki pod wymiar, po chwili myślnia wpadłem na banalne rozwiązanie. Wyciąłem ze starego uszczelniacza wewnętrzną (węższą, odstającą część) i to co z uszczelniacza zostało zastosowałem jako tulejkę do wbijania nowego uszczelniacza w gniazdo. Rozwiązanie idealnie się sprawdziło Oto zdjęcia, z lewej cały uszczelniacz, z prawej tulejka ze starego uszczelniacza:

L: uszczelniacz P: tulejka dobijająca z uszczelniacza

L: uszczelniacz P: tulejka dobijająca z uszczelniacza

Nakrętki skontrowane na końcu pręta

Posiadając taki zestaw narzędzi bez problemu odtworzymy proces pokazany na filmiku.

Warto pamiętać o kilku ważnych kwestiach:

• kapsel lagi może energicznie wystrzelić podczas odkręcania, dlatego najlepiej wykręcać dociskając klucz masą całego ciała (wisząc nad lagą – podobnie wkręcamy)
• trzeba bardzo uważać aby nie pokaleczyć (porysować/obić) lagi bo wtedy nadawać się będzie tylko do wymiany
• na maksymalnie wciśniętej ladze trzeba wlać odpowiedni olej do amortyzatorów (w GS500 zalecany jest 10W) do poziomu zalecanego przez producenta (wszystko zależy od rocznika) – jeśli nalejemy za dużo to w trakcie jazdy może nam wywalić uszczelniacze

Jeśli masz jakieś pytania/uwagi, to zapraszam do komentowania tego wpisu – postaram się możliwie szybko odpowiedzieć.

W wpis nie zawiera nic odkrywczego, czy przełomowego. Taka sobie lista czynności serwisowych, które postaram się wykonać samemu w swoim motocyklu (wspomagając się serwisówką Haynes-a, bo mechanikiem nie jestem). Suzi ma na liczniku ponad 50tyś km więc trzeba będzie zbadać moto gruntownie. Dlaczego robię tę listę? Komu ona potrzebna? Jest kilka powodów – najważniejszym jest ten, iż jak się już z kimś podzielę planami, to głupio byłoby ich nie zrealizować. Mniej ważne powody: nie chcę o niczym zapomnieć, oraz planuję na tym blogu zamieszczać opisy co i jak, z licznymi fotografiami, a może nawet filmikami z napraw (w dziale DIY). Mam nadzieję, że niebawem punkty z poniższej listy zacznę zamieniać na odnośniki do obiecanych wpisów.

• ✓ regeneracja akumulatora
• ✓ sprawdzenie stanu rozrządu i regulacja luzów zaworowych (jeśli będzie potrzebna)
• ustawienie/sprawdzenie składu mieszanki i synchronizacja gaźników
• ✓ wyeliminowanie nieszczelności silnika (lekko się poci, z lewej strony)
• ✓ wymiana filtra oleju i oleju
• ✓ wymiana uszczelniaczy i oleju w przednich lagach
• przednie hamulce (klocki/płyn/ew. przewody/spr. tarczy)
• pomalowanie wydechu
• montaż szyby turystycznej

Ot taka krótka lista, za której realizację zabiorę się gdy niska temperatura nie będzie przeszkadzała w spokojnej pracy.

Automatyczna listwa zasilająca

Przeglądając strony internetowe, można trafić na ciekawe, proste i praktyczne pomysły. Jedym z nich był projekt mydiy.pl automatycznej listwy zasilającej do komputera, która załączana jest napięciem z portu USB. Ten pro-ekologiczny pomysł, dodatkowo chroni delikatny sprzęt przed przepięciami z sieci gdy nie krorzystamy z komputera. Tradycyjne listwy pełnią tą samą funkcję, ale wystarczy zapomnieć o wyłączeniu listwy i piorun uderzający gdzieś w okolicy może zniszczyć elektronikę.

Automatyczna listwa zasilająca

Co zmieniłem w projekcie?

Oryginalny projekt jest prosty w realizacji, ja stworzyłem lekko udoskonaloną wersję (lecz równie prostą) – listwę z trybem manualnym. Pozwala ona włączyć zasilanie w listwie także przy wyłączonym sprzęcie, w który wpięty jest kabel USB. Listwa nie traci swojej automatyczności, a cechuje ją podwyższona funkcjonalność.

Na czym polegało moje udoskonalenie? Na wybraniu listwy z wbudowanym włącznikiem i odpowiednim podłączeniu przekaźników Do stworzenia listwy wykorzystałem dwa pojedyncze przekaźniki 5V (model RM96Z), diodę 1N4148, listwę z włącznikiem, kabel USB ze starej myszki i przewód zasilacza. Większość elementów wygrzebałem z piwnicy, jedyną rzeczą którą musiałem dokupić była listwa z wbudowanym włącznikiem. Budżet na projekt zamknął się w kwocie 10zł, jakbym musiał kupić wszystkie elementy, to pewnie wyszłoby ok 40zł.

Materiały potrzebne do złożenia listwy

Na początku musiałem trochę pobawić się lutownicą – wszystkie końcówki kabla zostały ładnie pobielone. Kolejnym krokiem było przylutowanie całego okablowania do przekaźników:

Przekaźniki z przylutowanym okablowaniem

Tak przygotwane elementy wkleiłem w pobliżu oryginalnego włącznika listwy. Po odpowiednim połączeniu wszystkich kabelków (przekaźniki załączają prąd równolegle do włącznika fabrycznego) i wlutowaniu diody trzeba było zabezpieczyć USB przed ewentualnym kontaktem z napięciem sieciowym (np jakby się coś rozlutowało) – przekaźniki i ich styki zalałem żywicą epoksydową.

Zalanie lutów żywicą epoksydową

Na samym końcu pozostało podłączenie kabla zasilającego:

Po podłączeniu kabla zasilającego

Listwa automatyczna wygląda to dość zgrabnie, a co najważniejsze działa idealnie z moim laptopem – po wyłączeniu lub przejściu w stan uśpienia zasilacz zostaje odłączony od sieci.

Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prób wykonania takiej listwy trzeba pamiętać, że z prądem nie ma żartów – jeśli coś pójdzie nie tak, to możesz spalić swój komputer/laptopa, zostać porażonym prądem lub poparzyć się lutownicą. Jeśli nie masz talentu do majsterkowania, to zastanów się dwa razy przed kopiowaniem pomysłu.

Udzielę teraz kilka prostych, wręcz podstawowych rad/uwag, które znacznie obniżą podatność na wesołe akcje crackerów, ostatnio bardzo zainteresowanych witrynami rządowymi (w końcu to ta popularność powoduje niedostępność serwowanych usług – ach te rzesze czytelników) oraz danymi na komputerach posłów.

Nie spieszcie się z wymianą sprzętu

Oczywiście przed dobrze zorganizowanymi atakami typu DDOS na serwery sieciowe nie ma skutecznej metody obrony. Nie pomoże szybsze łącze, wydajniejsza farma serwerów też nie wystarczy na długo. Wystarczy niewielki botnet lub spora grupa internautów odpalających skrypty do DDOS-owania i serwery zaczną się sypać niczym domek z kart. Istnieją drogie rozwiązania sprzętowe, ale czy mogłyby uchronić serwery rządowe przed atakiem kilkuset (a może kilku tysięcy?) internautów utorzsamiających się z grupą Anonymous?

Zatrudnijcie administratorów z prawdziwego zdarzenia

Ponoć w polityce często ciepłe posady dostaje się po znajomości (ciężko to zweryfikować bo nie mam polityków w rodzinie), ale jeśli chodzi o kadrę IT, a w szczególności bezpieczeństwo to taki model rekrutacji byłby przysłowiowym strzałem w kolano, lub jak kto woli ciasną pętelką na szyję. Ostatnio wszyscy widzieli efekty zaniedbania tematyki bezpieczeństwa. Czy było to spowodowane brakiem kwalifikacji, czy może był to sabotaż, a może zaplanowana podpucha? Czy gdyby było to ostatnie z przypuszczeń, to powoływanoby specjalny zespół ds. bezpieczeństwa witryn rządowych? Jedno jest pewne – większość obserwatorów bez wątpienia stwierdzi, iż rząd zaliczył fail roku 2012.

Kilku osobowy zespół ogarniętych informatyków z pewnością poradziłby sobie z utrzymaniem serwerów rządowych (widząc hasła stosowane przez rząd można przypuszczać, że przywrócenie systemów do akceptowalnego poziomu pewnie zajęłoby trochę czasu nawet mocno ogarniętej ekipie). Ciężko stwierdzić jak grząskie jest to bagno… ale zawsze można gdybać co by taka administracja w pierwszej kolejności zrobiła. Pewnie zrezygnowała by z prostych haseł, niepotrzebnych usług, zoptymalizowała ustawienia tych niezbędnych oraz na bieżąco łatała oprogramowanie i nadzorowane systemy. Prawdopodobnie wymuszono by stosowanie trudnych kryptograficznie haseł przez cały personel, oraz wprowadzono by zabezpieczenia przed atakiem na konta użytkowników (zarówno metodą słownikową jak i brute force).

Zatrudnijcie dobrego programistę

…który załata strony rządowe pod kątem ogólnie znanych metod ataku, oraz będzie na bieżąco śledził nowinki i likwidował/poprawiał kod podatny na nowe exploity. Pojawiły sie doniesienia, że strona premiera była podatna na atak mysql injection… znany od wielu lat.

Zadbajcie o świadomość użytkowników

Nie od dziś wiadomo, że człowiek jest najsłabszym ogniwem w łańcuchu bezpieczeństwa informatycznego – wiele osób nieświadomie bardzo mocno szkodzi, a przecież wystarczyłoby rozesłać broszurkę do wszystkich pracowników rządowych. Można w niej zwrócić uwagę na kilka prostych (podstawowych) kwestii:

1. Należy w przystępny sposób przedstawić użytkownikom komputerów konieczność stosowania bezpiecznych kryptograficznie haseł. Przedstawić kilka algorytmów generowania łatwych do zapamiętania i jednocześnie bezpiecznych haseł.
2. Zabronić stosowania tego samego hasła w kilku miejscach/portalach. Trzeba bezwzględnie tępić i karać odstępstwa od zaleceń (np. za karę ucinając 13tkę czy inne bonusy ).
3. Urzędnicy powinni strzec komputery przed dostępem ze strony osób trzecich – nawet rodziny.
4. Użytkownicy komputerów powinni mieć zakaz/blokadę korzystania ze stron/portali innych, niż te niezbędne do pracy.
5. Na strony służbowe, pocztę i różnego rodzaju portale urzędnicy powinni logować się tylko z jednego, służbowego komputera.
6. Delikatne dane przesyłane przez sieć (np. pocztę e-mail) powinni szyfrować narzedziami takimi jak GPG.
7. Służbowy tablet, czy smartfon nie powinien pozwalać na instalację oprogramowania przez użytkowników.
8. Urzędnicy korzystający z komputerów służbowych w miejscach publicznych powinni uważać na osoby znajdujące się w okolicy oraz ew. infrastrukturę istniejącego monitoringu.
9. Pracownicy rządowi nigdy nie powinni logować się w portalach dostępnych z poziomu przeglądarki bez połączenia szyfrowanego (+każdorazowe sprawdzenie certyfikatów). Oczywiście można bawić się w bardziej zaawansowane metody jak np. tunelowanie, ale bardziej skomplikowane rozwiązania powinny być wdrażane z czasem. Za dużo materiałów może być trudne do ogarnięcia dla zajętych pracą polityków .

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Mimo rozesłania broszurek (lub lepiej przeprowadzenia szkolenia zakończonego egzainem ze zrozumienia uzyskanych informacji) i tak w chwilach słabości nawet ogarnięty człowiek może się zapomnieć, dlatego komputery służbowe pracowników politycznych powinny być odpowiednio przygotowane.

1. Systemy zainstalowane na komputerach pracowników (w większości pewnie są to przenośne laptopy) powinny być na bieżąco aktualizowane – zarówno zainstalowany system operacyjny, oprogramowanie, jak i antywirus oraz porządnie skonfigurowany firewall.
2. Na wspomnianych komputerach urzędnicy powinni mieć uprawnienia nie pozwalające na instalację dodatkowego oprogramowania (gier, komunikatorów, przeglądarek itp). Hasła kont administracyjnych powinny być znane tylko dobrze opłacanemu, kompetentnemu personelowi IT.
3. Zainstalowane systemy powinny mieć zablokowaną możliwość korzystania z zapisywalnych pamięci przenośnych takich jak pendrive, zewnętrzne dyski twarde itp.
4. Korzystanie z niezapisywalnych zewnętrznych nośników pamięci (np. płyty dvd) powinno być dozwolone jedynie w ostateczności i po potwierdzeniu ich pochodzenia.
5. Jeśli komputer zawiera wrażliwe dane, to powinny się one znajdować w folderze szyfrowanym (np. oprogramowaniem truecrypt). W przypadku naprawdę wrażliwych danych szyfrowany powinien być cały dysk wraz z systemem.
6. Oczywiście powinno się zablokować możliwość bootowania z nośników zewnętrznych oraz nałożyć mocne hasło na ustawienia BIOS.

Oto taka krótka lista, która przyszła mi na myśl – robiona „na kolanie“ – pewnie można ją odpowiednio uzupełnić/rozbudować i poprawić. Ale czy do zebrania takich informacji potrzebne jest stworzenie specjalnego zespołu i wydanie na obrady pieniędzy z budżetu, pogłębiając już wystarczająco głęboką dziurę budżetową? A może komisja zostanie opłacona z pionu PR rządu (w końcu po raz kolejny rząd podejmuje skuteczne kroki)…

I pomyśleć tylko, że gdyby nie ten głupi pomysł wspierania ACTA za wszelką cenę, nie byłoby całego zamieszania, ośmieszenia rządu oraz konieczności finansowania zespołu ds. ochrony portali rządowych…

Jak można wzmocnić ten trybik machiny? Jak to zwykle bywa, lepiej „zapobiegać niż leczyć” – nie warto instalować miliona niepotrzebnych wodotrysków. Jeśli koniecznie potrzebujemy jakąś wtyczkę, to lepiej unikać wypocin niedoświadczonych programistów – zmniejszy się ryzyko niezoptymalizowanych zapytań do bazy. Zawsze można pokusić się o samodzielną optymalizację kodu instalowanych wtyczek… Niestety stosowanie się do powyższych zasad i tak zwykle nie wystarczy w przypadku dużej popularności bloga. Zanim nadejdą tłumy czytelników warto zdecydować się na jeden z prostszych tricków – uruchomienie mechanizmu cache bazy danych MySQL.

Aby uruchomić mechanizm cache bazy danych w sekcji konfiguracyjnej [mysqld] pliku /etc/my.cnf dodajemy dwie zmienne:

query_cache_type=1
query_cache_size=8M

W ten sposób przeznaczamy 8M pamięci na cache.

Od teraz większość zapytań do bazy zostanie przetworzona raz, a wynik każdego z osobna zostanie zapisany w pamięci podręcznej bazy. W przypadku ponownego pojawienia się tego samego zapytania serwer MySQL zamiast od nowa przetwarzać formułkę wczyta wynik z pamięci. Pozwala to na zaoszczędzenie mocy obliczeniowej procesora oraz znaczne obniżenie czasu odpowiedzi. Oczywiście, jeśli któraś z odpytywanych tabel zostanie zmieniona, to kopia wyniku przechowywana w pamięci cache także zostanie zaktualizowana.

Czy 8M pamięci cache to dużo? Czy może zbyt mało? Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie – wszystko zależy od tego jak duży jest blog, z ilu pluginów/widgetów korzysta itd. Ilość pamięci najlepiej dobrać doświadczalnie – MySQL zezwala na wgląd statystyki (ilość zapisanych odpytań bazy, ilość wolnej pamięci, ilość trafień, częstość korzystania z wyszukiwarki, ilości słów kluczowych, kategorii itd) wykorzystania cache prostym zapytaniem:

SHOW STATUS LIKE '%qcache%';

Zaraz po przeładowaniu konfiguracji mysql:

mysql> SHOW STATUS LIKE '%qcache%';
+-------------------------+---------+
| Variable_name           | Value   |
+-------------------------+---------+
| Qcache_free_blocks      | 1       |
| Qcache_free_memory      | 8379864 |
| Qcache_hits             | 0       |
| Qcache_inserts          | 0       |
| Qcache_lowmem_prunes    | 0       |
| Qcache_not_cached       | 1       |
| Qcache_queries_in_cache | 0       |
| Qcache_total_blocks     | 1       |
+-------------------------+---------+
8 rows in set (0.00 sec)

Kilka godzin później:

mysql> SHOW STATUS LIKE '%qcache%';
+-------------------------+---------+
| Variable_name           | Value   |
+-------------------------+---------+
| Qcache_free_blocks      | 33      |
| Qcache_free_memory      | 8012064 |
| Qcache_hits             | 5992    |
| Qcache_inserts          | 753     |
| Qcache_lowmem_prunes    | 0       |
| Qcache_not_cached       | 724     |
| Qcache_queries_in_cache | 200     |
| Qcache_total_blocks     | 444     |
+-------------------------+---------+
8 rows in set (0.01 sec)

Jak widać zostało sporo wolnej pamięci, a mysql został odciążony od przetwarzania starych zapytań ponad 5000 razy (analytics podał zaledwie kilkadziesiąt unikalnych wizyt od momentu uruchomienia cache mojego bloga do momentu drugiego pomiaru).

Czy uruchomienie cache mysql zapewni wystarczającą ochronę przed nalotami użytkowników z głównych stron serwisów popularnych tak jak wykop.pl? Kilka tysięcy odsłon w krótkim czasie nadal będzie zbyt dużym obciążeniem dla atomowego serwerka – zoptymalizowanie apache i cacheowanie w mysql nie wystarczy. Skuteczną metodę pozwalająca obsłużyć tłumy czytelników bez przeciążania niezbyt tęgiej maszynki opiszę dopiero za jakiś czas…

Jak zainstalować klienta BOINC na systemie Centos 6

Instalujemy za pomocą skryptu dostępnego pod adresem

http://boinc.berkeley.edu/download_all.php

instalujemy przez systemowego menedżera pakietów, lub ściągamy najnowsze źródła z repozytorium (trzeba mieć zainstalowane subversion):

svn co http://boinc.berkeley.edu/svn/trunk/boinc

W nowo powstałym katalogu BOINC uruchamiamy kolejno skrypty:

./_autosetup
./configure --disable-server --disable-manager
./make
./make install

Ponieważ potrzebuję jedynie clienta BOINC przy konfiguracji zrezygnowałem z aplikacji serwera jak i okienkowego menedżera BOINC. W którymś z powyższych punktów pewnie zostaniesz poinformowany o konieczności doinstalowania kolejnych pakietów niezbędnych do działania programu. Ja musiałem do instalować: libtool, perl-FCGI, libcurl-devel.

Jak przyłączyć się do projektu BOINC (na przykładzie rosetta@home)

Jeśli korzystamy z środowiska okienkowego to sprawa jest bardzo uproszczona – uruchamiamy boincmgr, boinc_mgr lub run_manager (zależnie od metody instalacji i naszej dystrybucji) i wyklikujemy wszystko – żadna filozofia. W przypadku korzystania z konsoli musimy wykonać następującą komendę:

boinccmd --create_account http://boinc.bakerlab.org/rosetta/ email haslo nazwa uzytkownika

Jeśli mamy kilka maszyn, i chcielibyśmy podpiąć je pod nasze konto to całą czynność wyklikujemy w menedżerze lub po raz kolejny korzystamy z aplikacji boinccmd. W przypadku pracy bez menedżera okien odczytujemy klucz:

boinccmd --lookup_account http://boinc.bakerlab.org/rosetta/ email haslo

zapamiętujemy klucz, oraz wpisujemy komendę:

boinc --attach_project http://boinc.bakerlab.org/rosetta/ klucz

Instalacja przebiegła bez większych utrudnień, ale…

BOINC nie chce działać mimo bezbłędnej instalacji

Poświęcę trochę czasu na opisanie najważniejszych problemów jakie spotkałem uruchamiając BOINCa – mimo poprawnej instalacji nie chciał rozpocząć pracy (nawiązać połączenia ze światem). Okazało się, że gdzieś po drodze (pewnie w serwerowniach TPSA) musiał być tak zwany black hole router. Jeśli mimo poprawnej instalacji nie możesz dołączyć do projektu, czy pobierać danych polecam dodać tag

< http_1_0 > 1 < /http_1_0 >

do pliku cc_config.xml, lub jeśli go nie ma w Twoim systemie (skorzystaj z polecenia locate cc_config.xml) stworzyć nowy w katalogu z xml’ami powstałymi przy pierwszym uruchmomieniu BOINCa (pewnie będzie to katalog powstały po pobraniu źródeł z subversion):

< cc_config >
< options >
< http_1_0 > 1 < /http_1_0 >
< /options >
< /cc_config >

Teraz wystarczy przeładować BOINC:

/etc/init.d/boinc-client force-reload

i upewnić się, że nowe ustawienia zostały ponownie wczytane i zaktualizować projekt:

boinccmd --read_cc_config
boinccmd --project http://boinc.bakerlab.org/rosetta/ update

po chwili w tle powinien działać proces minirosetta_3.1 (tak było u mnie). Ponieważ boinc działa na serwerze wielu innych usług nie chcę aby cała reszta muliła – nawet nie muszę się przejmować, gdyż z automatu proces mielący dane ma ustawiony najniższy priorytet.

Ze względu na fakt, iż na moim serwerku z uszkodzonego netbooka wszystko ładnie działa, postanowiłem zainstalować klienta BOINC także na domowych desktopach (a na nich fedora i ubuntu). Instalacja przebiegła sprawnie, ale podczas próby uruchamiania graficznego menedżera wystąpił…

Błąd autoryzacji BOINC

…tak jak to zwykle bywa, problem ma bardzo proste rozwiazanie – w folderze BOINC tworzymy plik known_hosts.cfg z jednym wierszem zawierającym adres IP maszyny na której próbujemy uruchomić menedżera. Proste, nieprawdaż?

Zachęcam do udziału w projektach przetwarzania rozproszonego takich jak World Community Grid czy Rosetta – przyłączając się do projektu pomożesz w obliczeniach związanych z badaniami nad przewidywaniem struktury białek, co pomaga w opracowywaniu metod zwalczania wielu popularnych chorób (nowotwory złośliwe, malaria, hiv, alzheimer, wąglik oraz inne wirusy).

Ile powinienem wymagać od skromnego serwerka chodzącego na procesorze oddającym niecałe 3W ciepła? Domyślam się, że w czysto teoretycznych sytuacjach typu ‘wykop effect‘ (maksymalnie ok 3-4tys odsłon na godzinę) i tak nie byłby w stanie długo wytrzymać ze względu na ograniczone możliwości wysyłowe mojego łącza. Przeprowadzając testy wydajności narzędziem ab założyłem równoczesne odwiedzanie strony głównej mojego wordpressowego bloga przez 20 użytkowników. Test oczywiście wykonałem z innej maszyny (z sieci lokalnej – podczas testu nie uwzględniam możliwości mojego łącza, gdyż te z pewnością byłyby niższe niż zdolność mojego atomu do serwowania stron).

robert@rob:~$ ab -c 20 -n 200 http://atom/

Przed optymalizacją takie obciążenie sprawiało, iż apache pożerał większość dostępnej pamięci RAM. Jasno widać, że szału nie ma – nie trzeba być wróżką, aby przewidzieć, że mój mały serwerek w przypadku zwiększonego ruchu nie wytrzyma kondycyjnie i najzwyczajniej się zatka.

Odchudzanie apache pod wordpressa

Optymalizację przeprowadzam zgodnie z poradnikiem theme foundry.

Wyłączamy niepotrzebne moduły apache

Ograniczając ilość ładowanych modułów do niezbędnego minimum zmniejszamy apetyt apache na pamięć, a co za tym idzie zmniejszamy szanse na konieczność wykorzystania dyskowego cache’u (mój serwerek ma tylko 1GB pamięci ram i wolny dysk!).

Moduły niezbędne do funkcjonowania wordpressa to:

LoadModule authz_host_module modules/mod_authz_host.so
LoadModule log_config_module modules/mod_log_config.so
LoadModule expires_module modules/mod_expires.so
LoadModule deflate_module modules/mod_deflate.so
LoadModule headers_module modules/mod_headers.so
LoadModule setenvif_module modules/mod_setenvif.so
LoadModule mime_module modules/mod_mime.so
LoadModule autoindex_module modules/mod_autoindex.so
LoadModule dir_module modules/mod_dir.so
LoadModule alias_module modules/mod_alias.so
LoadModule rewrite_module modules/mod_rewrite.so

Wszystkie inne wyłączamy znakiem komentarza na początku wiersza. Autor poradnika z którego korzystam zaleca odkomentowanie modułu modnegotiation.so jeśli serwujemy wielojęzykowe treści. W przeciwnym przypadku trzeba zakomentować także wiersze:

LanguagePriority en ca cs da de el eo es et fr he hr it ja ko ltz nl nn no pl pt pt-BR ru sv zh-CN zh-TW

ForceLanguagePriority Prefer Fallback

Dostrojenie modułu MPM Prefork

Domyślne ustawienia tego modułu ponoć sprawdzają się bardzo dobrze w przypadku bardzo dużego obciążenia… ale ja zamiast xeona mam na pokładzie atoma, dlatego ten moduł powinienem dostroić do możliwości mojego sprzętu – co powinno przynieść wzrost wydajności. Informacje o tym jak najlepiej wyliczyć poniższe parametry znajdziesz w źródle, z którego korzystałem.

StartServers 3
MinSpareServers 3
MaxSpareServers 10
ServerLimit 50
MaxClients 50
MaxRequestsPerChild 2000

Skrócenie czasu obsługi żądania

Domyślnie wordpress utrzymuje proces obsługujący każde zapytanie przez 15 sekund. Tutaj autor zaleca eksperymentalne obniżenie wartości zmiennej

KeepAliveTimeout  15

do niskiej wartości, np

KeepAliveTimeout 2

oraz równoczesne zwiększenie wartości zmiennej

MaxKeepAliveRequests 100

np. do

MaxKeepAliveRequests 200

Dostrojenie time-out’u

Zmienna TimeOut określa jak dużo czasu apacz powinien poświęcić na przyjmowanie pojedynczego zgłoszenia oraz odesłanie odpowiedzi. Obniżenie wartości parametru

Timeout 60

do

Timeout 30

powinno obniżyć podatność serwera na ataki DDOS, lub użytkowników z wolnymi łączami internetowymi, którzy szybko zajmą wszystkie wolne sloty.

Czy tak prosty proces dostrajania konfiguracji apacha dużo zmienił? Zmienił zadziwiająco dużo – optymalizacja ustawień serwera pozwoliła znacząco obniżyć wykorzystanie pamięci RAM – prawie 10%. Może nie jest to dużo, ale w przypadku ograniczonych zasobów każdy wolny megabajt się przyda.

Czy pamięciochłonność apache była jedynym czynnikiem wpływającym na szybkość obsługiwania zapytań? Powolność serwowania stron potęgowana była wolnym dyskiem netbooka, z którego apache odczytuje pliki i na którym zapisuje logi… jak sobie z tym fantem poradziłem? Napiszę niebawem.